NHƯ NĂM CÔ TRINH NỮ KHÔN NGOAN

(x. Mt 25, 1-13)

Lm Hướng Dương

 

TỪ MỘT THỜI SỰ CHƯA QUÊN

“Ngày 11.9.2002, không tặc đă điều khiển ba máy bay cảm tử lao vào toà nhà “Trung tâm thương mại thế giới” cao 110 tầng và một toà nhà khác bên cạnh cao 46 tầng, cũng như  “Ngũ giác đài” thuộc Toà Bạch Ốc.

Những toà nhà ấy tượng trưng cho sức mạnh và sự kiêu hănh của nước Mỹ. Có ai ngờ, giờ đây chúng chỉ c̣n là những đống gạch vụn. Để thu gom được những thứ rác rưởi từ hai toà nhà này, người ta ước tính phải mất sáu tháng”.

Câu chuyện này làm ta liên tưởng đến con người  một ngày nào đó rồi ai nấy cũng sẽ phải chết: “Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi” (Trịnh công Sơn).

 

I. SỰ CHẾT LÀ THẦY DẠY TA

Khi suy niệm về sự chết, Đức Ông Arthur người Mỹ, đă trích dẫn một câu nói nổi tiếng của Thánh Giám Mục Augustinô: “Hăy để sự chết làm thầy dạy con”.

Đức Ông nói tiếp: Ngài (Augustinô) có ư ǵ khi “phong chức giáo sư” cho thần chết?. – Thưa, ngài có ư nói rằng: suy nghĩ và chiêm niệm về sự chết, chúng ta sẽ được chỉ bảo dạy dỗ phải sống như thế nào. Mọi người chúng ta đều có thầy dạy: thầy dạy toán, thầy dạy văn… Bây giờ chúng ta có thêm một thầy, đó là Thầy (dạy sự) Chết.

Thầy là một giáo sư nổi danh và dạy giỏi. Thầy có lớp dạy trên khắp địa cầu. Thầy nói bằng đủ thứ ngôn ngữ mà học tṛ nào cũng có thể hiểu được. Thầy dạy đủ mọi giống người, mọi màu da, mọi tín ngưỡng: thầy dạy từ người trẻ nhất đến người già nhất. Thầy dạy người giàu và kẻ nghèo, người tầm thường và cả kẻ nổi danh. Thầy mở lớp ở tỉnh thành và ở thôn quê, trên không trung, nơi biển cả và trong ḷng đất nữa.

Thầy dạy những ǵ? – Thưa, chủ yếu thầy dạy rằng: “Cuộc đời rồi phải kết thúc và dừng lại”.

                                   

II. CUỘC ĐỜI RỒI PHẢI KẾT THÚC

Chuyện: “Philíp, vua xứ Maxêđoan đă từng có tham vọng chinh phục cả thế giới. Một hôm, khi đến xem cuộc đấu vật trên bờ biển, ông trượt chân ngă sơng soài trên đất. Đứng lên, nh́n lại dấu thân ḿnh c̣n in trên cát, nhà vua tức bực nói: “Lúc c̣n sống, ta những tham vọng chiếm cả thế giới, khi chết chỉ cần có một chút đất thế sao?”.

Đi đâu rồi ta cũng sẽ đụng đến “bốn dài hai ngắn”. Đây chẳng phải là một tư tưởng bi quan yếm thế cho bằng là một chân lư của cuộc sống. Cả những triết gia nổi danh như Heidegger cũng nói rằng sống là để chết (être-pour-la-mort). Sự khôn ngoan của con người là biết rằng đến một lúc nào đó sẽ dừng lại để biết chuẩn bị cho cuộc ra đi vĩnh viễn:

“Xin dạy con biết đếm tháng ngày ḿnh sống, ngơ hầu tâm tŕ được khôn ngoan” (TV 90 (89), 12)

                                   

III. VÀ PHẢI “TRẢ LẼ” VỀ NHỮNG VIỆC TA LÀM

Giáo lư công giáo dạy chúng ta về tứ chung (bốn sự của đời sau) là “chết, phán xét, thiên đàng và hoả ngục”. Sự khôn ngoan dạy ta không thể nào b́nh chân như vại khi đối diện với sự chết, bởi v́ khi đó ta phải giáp mặt với Đấng thấy rơ ḷng dạ sẽ xét xử chúng ta và chúng ta phải “trả lẽ” về những ǵ đă làm (x. Rm 14, 12).

 

IV. NHƯ NĂM CÔ TRINH NỮ KHÔN NGOAN

Thái độ của chúng ta đối với sự chết mà Chúa dạy phải có, đó là thái độ của 5 cô trinh nữ khôn ngoan.

Cuộc đời kitô hữu khác nào như một cuộc nghinh đón chàng rể và chàng rể đây chính là Đức Kitô, vị thẩm phán. Tin Mừng nói chàng rể sẽ “đến chậm”, nghĩa là đến vào lúc người ta không ngờ. Rồi khi chàng rể đến, chàng sẽ “đóng cửa lại”. Ư nghĩa thiêng liêng của câu nói là: người ta chỉ chết một lần, không có cơ hội làm lại cuộc đời nếu đă không có sự chuẩn bị, như 5 cô trinh nữ khôn ngoan.

Sự khôn ngoan của các cô trinh nữ là luôn tỉnh thức, tay cầm đèn cháy sáng trong tay và mang theo dầu dự trữ. Ngày xưa, dân Chúa chuẩn bị vượt qua Biển Đỏ cũng có thái độ như thế. Có thể hiểu “đèn cháy sáng” là luôn sống dưới ánh sáng hướng dẫn của Chúa và “dầu dự trữ” là những việc lành phúc đức như “của gởi về đời sau”. Không thể tưởng tượng được một người tŕnh diện Chúa với bàn tay không.

Chuyện: văn sĩ E. Hemingway có viết một quyển tiểu thuyết, nhan đề “ngư ông và biển cả”, kể lại cuộc vật lộn uổng công của lăo ngư phủ người Cuba tên là Xăngtiagô với biển khơi. Ông câu được một con cá ḱnh, nhưng v́ cá quá to, ông đành phải cột cá bên mạn thuyền để kéo vào bờ. Khốn thay, trên đường về, lũ cá mập đă đánh ra hơi và xúm vào rỉa thịt. Khi về tới bến, cá to là thế, nhưng chỉ c̣n là bộ xương mà thôi.

Không thể nào tŕnh diện Chúa với hai bàn tay trắng.

 

KẾT LUẬN

Người đời thường nói: “Học ăn, học nói, học gói, học mở”.

Thiết tưởng, cũng cần phải biết “học chết” nữa (Platon, apprendre à mourir).