MỘT CON NGƯỜI : HAI TIẾNG GỌI

 

I . LỜI CHÚA : Lc 12, 16-21.

            Chúa Giêsu đưa ra dụ ngôn người phú hộ giầu có để cảnh giác chúng ta đừng quá ham mê của cải v́ của cải không bền. Hơn nữa, của cải đầy nhà mà nếu Chúa gọi về đời sau th́ để lại cho ai, trong khi đó ḿnh ra đi với hay bàn tay trắng?  Công lao tích trữ vô ích . C̣n số phận linh hồn sẽ ra sao?

            Để ư nhận xét, chúng ta thấy có câu nói của người phú hộ nhủ ḷng: ”Hồn tôi hỡi, ḿnh bây giờ ê hề của cải, dư xài nhiều năm. Thôi, cứ nghỉ đi, cứ ăn uống vui chơi đă” (Lc 12,19).

            Như vậy là xác gọi hồn: hăy ăn chơi cho đă đi, tương lai được bảo đảm rồi. Qua tiếng nói của xác gọi hồn, ta có thể quả quyết rằng con người có hai phần : thể xác và linh hồn. Hai bên có thể trao đổi cho nhau, mỗi bên có một tiếng nói riêng: thân xác có tiếng nói của thân xác, linh  hồn có tiếng nói của linh hồn.

             Nếu thân xác gọi linh hồn th́ kêu là GỌI HỒN. Nếu linh hồn gọi thể xác th́ kêu là HỒN GỌI. Hồn gọi và gọi hồn rất khác nhau. Một đàng là hồn gọi thân xác theo ḿnh, một bên là thân xác gọi hồn đến với ḿnh. Tiếng nói của linh hồn phải có trọng lượng hơn thể xác v́ ngay trong truyện Kiều thi sĩ Nguyễn Du cũng viết rằng: ”Xác là thể phách, hồn là tinh anh”.

 

II. MỘT CON NGƯỜI : HAI TIẾNG GỌI.

 

            1. Gọi hồn .

             Người ta gọi hồn người chết về nhập vào người sống nói chuyện để biết những điều kín đáo mà người khác không biết. Người ta hay “cầu cơ” để nói chuyện với người đă chết, gọi người chết về để nói chuyện qua dụng cụ chuyên môn.

            Ngay trong Kinh thánh Cựu ước cũng nói về cầu cơ. Trường hợp vua Saulê bị khốn đốn trước áp lực quân Philitinh, không biết phải hành động ra sao, đă nhờ một bà đồng bóng gọi hồn tiên tri Samuel về để thỉnh ư. Ông Samuel đă cho vua Saulê biết Thiên Chúa đă bỏ ông rồi v́ ông đă không trung thành với Chúa. Thiên Chúa sẽ trao cả Israel vào tay quân Philitinh. Ngày mai, ông và con trai sẽ chết. Cả quân đội Israel nữa, Ngài cũng trao nộp vào tay người Philitinh  (x 1Sm 28,3-25).

            Khi thân xác gọi linh hồn th́ thân xác chỉ làm hại linh hồn, xúi giục linh hồn làm những điều trái ư Chúa, như thánh Phaolô đă nói:

“Tôi khám phá ra luật này: Khi tôi muốn làm sự thiện th́ sự ác xuất hiện ngay. Theo con người nội tâm, tôi vui thích v́ lề luật Thiên Chúa. Nhưng trong các chi thể của tôi, tôi lại thấy một luật khác: Luật này chiến đấu chống lại luật của lư trí và giam hăm tôi trong luật của tội là luật vẫn nằm sẵn trong chi thể tôi” (Rm 7,21-23).

            Thân xác yếu đuối chẳng làm nên công trạng ǵ nhưng lại có tiếng nói rất mạnh ảnh hưởng đến linh hồn, làm cho linh hồn trở nên suy yếu và dễ chiều theo tiếng nói của thể xác. V́ thế, Chúa Giêsu đă cảnh cáo: ”Hăy tỉnh thức và cầu nguyện, để khỏi lâm vào chước cám dỗ. V́ linh hồn th́ hăng hái, nhưng thân xác lại yếu đuối” (Mt 26,41).

            2. Hồn gọi.

            Nếu thân xác gọi linh hồn th́ linh hồn cũng có tiếng gọi đối với thân xác. Hai tiếng gọi có hai hướng khác nhau: một hướng gọi đi lên, một hướng gọi đi xuống. Tiếng gọi của thân xác luôn luôn níu kéo linh hồn xuống như thánh Phaolô đă nói:

“Nếu anh em sống theo xác thịt anh em sẽ phải chết, nhưng nếu nhờ Thần Khí, anh em diệt trừ những hành vi của con người ích kỷ nơi anh em, th́ anh em được sống” (Rm 8,13). “Hướng đi của xác thịt là phản nghịch cùng Thiên Chúa, v́ xác thịt không phục tùng luật của Thiên Chúa” (Rm 8,7).

            Trái lại “hồn gọi” là hồn muốn nói với xác hăy vươn cao lên, đừng theo những đam mê thấp hèn. Tiếng “hồn gọi” là tiếng lương tâm mà Thiên Chúa in dấu nơi con người nên bao giờ cũng đúng, nó chỉ đạo cho xác. Và như thế, tiếng “hồn gọi” bao giờ cũng là tiếng gọi đẹp. “Hướng đi của thể xác là sự chết, c̣n hướng đi của hồn là sự sống và b́nh an” (Rm 8,6).

            Trong đời sống thường nhật, người ta đồng ư là vật chất rất cần thiết, nhưng tinh thần có giá trị đẹp hơn vật chất.Chẳng hạn, như ḷng chung thủy th́ đáng ca ngợi hơn nhan sắc. T́nh yêu qúi hơn bạc vàng.  V́ thế, mới có những hy sinh cao thượng, có người chết cho quê hương, có kẻ chết v́ lư tưởng. Chính v́ biết theo tiếng “hồn gọi” mà một Augustinô, một Charles de Foucauld, một minh tinh màn bạc Ève Lavalĺere đă sống một đời thánh thiện.

            Nhà văn Túy Hồng có cuốn tiểu thuyết nhan đề: ”Tôi nh́n tôi trên vách”. Đức Cha Bùi Tuần viết tập sách thiêng liêng, đặt tên là “Nói với chính ḿnh”. Tựa đề những tác phẩm trên nói lên một nội dung có băn khoăn, có thao thức, mà cách nào đó có vấn đề giữa ḿnh và ḿnh.

            Nói “Tôi nh́n tôi” là nói đến hai nhân vật. Một bên là chủ thể nh́n, một bên là khách thể bị nh́n. Cũng vậy, khi “nói với chính ḿnh”, là có người nói, có người nghe. Nhưng ở đây, người nghe cũng là người nói, người nh́n cũng là kể bị nh́n. Trong tương quan xác – hồn th́ ai theo ai khi nghe tiếng phía bên kia gọi? Ai dừng lại khi thấy phía bên kia nh́n ḿnh.

                                 (Nguyễn tầm Thường, Mùa chay và... tr 82-83).

III . THÁI ĐỘ CHÚNG TA.

            Trong cuộc sống hằng ngày, trong chúng ta luôn luôn có hai tiếng gọi: xác gọi hồn và hồn gọi xác. Sự giằng co của hai tiếng gọi ấy làm cho chúng ta phải khổ sở, chính thánh Phaolô đă có kinh nghiệm về vấn đề này: đời Phaolô đă khổ sở trong tiếng gọi của xác. Có hai tiếng gọi thật đấy, nhưng Phaolô đă nghe tiếng “hồn gọi” chứ không để xác “gọi hồn” theo. “Được cả thế gian mà mất linh hồn th́ nào ích lợi ǵ” (Mt 16,26).

            Chúng ta hăy nh́n vào trong con người của ḿnh như “Tôi nh́n tôi”, tôi nh́n tôi và tôi biết rơ con người của tôi. Lúc này tôi đang theo tiếng “hồn gọi” hay đang theo tiếng “gọi hồn”?

Nh́n vào quan tài ông (bà) X, chúng ta hăy xem lúc này chúng ta đang sống thế nào? Chúng ta có vô t́nh mà sống như phú ông trong bài Tin mừng không? Có để cho xác gọi hồn không? Mỗi người hăy tự trả lời và phải có thái độ nào thích hợp.

Truyện: Tôi nh́n tôi.

            Một vị Linh mục nọ đă có một sáng kiến rất ngỗ nghĩnh để đánh động giáo dân trong giáo xứ. Một buổi sáng Chúa nhật nọ, dân chúng bỗng nghe một lời rao bảo như sau: ”Một nhân vật tên tuổi trong giáo xứ vừa qua đời. Tang lễ sẽ được cử hành vào 9 giờ sáng thứ tư tới”. Nghe lời loan báo ấy, cả giáo xứ nhốn nháo lên. Người nào cũng muốn biết con người quan trọng đó là ai.

            Đúng ngày tang lễ, mọi người trong giáo xứ  nườm nượp kéo đến nhà thờ. Từ cung thánh cho đến cuối nhà thờ, không c̣n một chỗ trống. Người ta đến không phải để cầu nguyện cho người quá cố cho bằng để nh́n một lần cuối cùng con người mà ai cũng muốn biết.

            Sau thánh lễ, vị linh mục đến mở nắp quan tài để cho mọi người đến từ biệt lần cuối cùng người quá cố. Ai ai cũng sắp hàng để nh́n cho kỳ được người chết. Nhưng ai cũng đều ngạc nhiên, bởi v́ thay cho thi hài người chết, mỗi người chỉ nh́n thấy trong quan tài một tấm gương và dĩ nhiên, khi cúi nh́n vào quan tài, mỗi người chỉ nh́n thấy dung nhan của ḿnh mà thôi.

            Chờ cho mọi người làm xong nghi thức từ biệt ấy, vị linh mục mới giải thích: ”Như anh chị em đă có thể nhận thấy, tôi đă cho đặt vào quan tài một tấm kính. Con người mà anh chị em nh́n thấy trong quan tài không ai khác hơn là chính mỗi người trong chúng ta. Vâng, đúng thế, thưa anh chị em, mỗi người chúng ta cần phải mai tánh chính ḿnh... Thánh lễ vừa rồi đă được cử hành cho tất cả chúng ta”.

                                                (Lẽ sống, 1991, tr 213)

            Con người mà mọi người nh́n thấy trong quan tài chính là khuôn mặt của ḿnh. Điều ấy nhắc nhở cho chúng ta là mỗi người trong chúng ta sẽ chết, phải nằm trong quan tài như mọi người. Để chuẩn bị cho ngày đó, chúng ta đă sống thế nào? Hăy nh́n vào con người của ḿnh để biết ḿnh đang sống thể nào, có theo tiếng “Hồn gọi” không, có sống xứng đáng với danh hiệu Kitô hữu hay không, hay chỉ biết sống theo tiếng “Gọi hồn” để sau này sẽ lănh h́nh phạt đời đời ? Hy vọng mỗi người chúng ta hăy thực hành lời khuyên bảo của thánh Phêrô tông đồ: ”Anh em là khách lạ và lữ hành, tôi khuyên anh em hăy lánh xa những đam mê xác thịt, vốn gây chiến với linh hồn” (1Pr 2,11).

 

Lm Giuse Đinh lập Liễm

Giáo xứ Kim phát - Đà lạt