Linh hồn mỏng mảnh đ̣i trả lại yêu thương
(Lc 16: 19-31)
Ta vừa thấy một linh hồn mỏng mảnh
Níu vai ta đ̣i trả lại yêu thương
Ḷng chơ vơ rùng rợn nỗi kinh hoàng
Lời cay đắng tưởng vô cùng bất tuyệt
(thơ Vũ Ḥang Chương)
Chơ vơ, rùng rợn, nhà thơ chỉ muốn đ̣i lại yêu thương. Đ̣i yêu thương chứ không đ̣i niềm tin yêu, bất tuyệt. Tin yêu bất tuyệt, cũng là ư nghĩa của lời dụ ngôn hôm nay. Lời kinh mà, với nhiều người, có thể là một nhận định không chuẩn. Nhận định một bên là về nhà phú hộ/doanh gia, thành đạt. Cón bên kia, là dân đen lao động, rất Lazarô.
Ở thế giới đời thường, người dân hôm nay không chú trọng nhiều đến vấn nạn “người là ai?”; mà chỉ hỏi: “người làm ǵ?”, “đời sống thế nào? “kiếm khá không”? Thế giới nhà Đạo, lại không thế. Dân con Đức Chúa lâu nay luôn được dạy bảo: hăy sống tin yêu suốt đời. Dù đôi lúc, có người vẫn c̣n toan tính nhiều chuyện riêng tư, vị kỷ. Quả thế, điều mà con dân nhà Chúa lâu nay luôn được nhắc, là: cần quan tâm đến niềm vui cứu độ. Trọng tâm của mọi tốt lành, thành đạt.
Tốt lành thành đạt, là cố tránh mọi lầm lỡ. Tránh cuộc sống mang sắc thái bạo hành, bất nhân. Lối sống chỉ chú tâm đến dâm đăng, tị nạnh, và se sua. Lối sống tích tụ những hờn căm, đố kỵ và bon chen! Chẳng lư ǵ đến người đồng loại, đang thiếu thốn.
Tốt lành thành đạt nhà Đạo, là lối sống mà tŕnh thuật hôm nay đem đến cho con người một trạng thái biết quyết tâm xa lánh trạng huống cuốn hút vào với lỗi lầm đạo hạnh. Lỗi lầm ẩn nấp nơi lương tâm con người, trần tục.
Tốt lành thành đạt, là: không phải chỉ chú tâm đến thú vui vật chất, xác phàm. Chỉ coi trọng giàu sang, hưởng thụ của lớp người chuyên ăn trên ngồi chốc, bất cần đến luật. Luôn coi thường cả những người đói khổ, tật bệnh.
Tốt lành thành đạt theo nghĩa nhà Đạo, là: chẳng lo toan ǵ cho riêng ḿnh. Nhưng, biết đoái hoài đến người nghèo hèn, thiếu thốn. Những người như La-za-rô đang chầu chực từng tấm bánh, miếng cơm, rơi rớt từ bàn tiệc của đám thành thị no ăn, phung phí.
Tốt lành thành đạt, chắc chắn không là thái độ của các phú hộ đă xa hoa, thừa mứa; nhưng vẫn tị nạnh khi bất chợt thấy “hành khất buồn” như La-za-rô chẳng lao động đến một ngày, mà vẫn được Áp-ra-ham mở rộng ṿng tay đón nhận.
Tốt lành thành đạt hôm nay, c̣n thấy nơi một ít người đủ ăn đủ mặc, biết lưu tâm giúp đỡ đám cùng đinh đói khát, vẫn chực chờ. Là, biết giùm giúp thương yêu những người có nhu cầu bức thiết, hơn ḿnh. Tốt lành ấy, chính là tinh thần của dụ ngôn/truyện kể về đám doanh gia/phú hộ vẫn thấy ở mọi nơi, mọi thời.
Ở thời tiến bộ hôm nay, người người chú trọng quá nhiều đến vật chất. Nơi đó, có những doanh gia/phú hộ vẫn than phiền cật vấn, cả Đức Chúa. Có người, cho rằng: “Tôi đây chẳng thấy Chúa đoái hoài ỏ ê điều ǵ. Phải chăng, tôi chỉ là giáo dân hạng thứ, b́nh thường bậc trung; dù rằng tôi vẫn giữ trọn 10 điều răn của Chúa. Vẫn chân chất giữ luật, cả phần Đạo lẫn việc đời. Đâu nào dám sai trái?”
Thật ra, doanh gia/phú hộ vẫn có thể là người tốt lành thành đạt, đúng ư nghĩa. Giàu sang/lương thiện thời nay, đâu có ǵ là sai quấy. Nhất thứ, những người này chẳng khai thác bóc lột kẻ nghèo hèn, bao giờ. Nhưng, với tinh thần của dụ ngôn, tốt lành như thế vẫn chưa thành đạt. Vẫn, “níu vai đ̣i trả lại yêu thương”, tựa như báo cáo ở cấp cao, trong năm qua.
Theo tường tŕnh, hiện có đến 1 tỷ 200 triệu người đang sống c̣n chỉ bằng đô rưỡi một ngày, hoặc ít hơn. Tính kỹ, có đến 80% số người trên thế giới sống trong cảnh bần hàn thiếu thốn. Thiếu điện, thiếu nước. Thiếu thực phẩm cần thiết hầu đáp ứng nhu cầu căn bản vệ sinh chung. 70% dân số trên thế giới thiếu kiến thức phổ thông để tồn tại; 50% đang sống trong t́nh trạng suy dinh dưỡng, rất ngặt nghèo.
Điểm chính dụ ngôn hôm nay, Đức Chúa không nhắc ta đang có những người nghèo chực chờ sẵn, nơi hông cửa. Nhưng, dụ ngôn nài ta để tai nghe ngóng và học hỏi. Hiện thời, đang có nhiều dân con nhà Chúa chủ trương duy tŕ luật Đạo cả về tín lư, lẫn phụng vụ. Nhưng, lại làm ngơ không đếm xỉa ǵ đến lời dạy của Hội thánh, rằng: T́nh yêu Đức Chúa đâu diễn tả bằng môi miếng hoặc bằng lối sống đạo h́nh thức, bên ngoài, nhưng bằng động yêu thương người nghèo.
Tŕnh thuật/dụ ngôn hôm nay c̣n nói đến h́nh ảnh của “bàn tiệc” ngập đầy những thức ăn. Thức ăn đây phải là biểu tượng của Vương Quốc Nước Trời. Nơi đây, luôn có tiệc ḷng Mến, rất thánh. Tiệc agapè dạy ta biết san sẻ t́nh thương yêu đồng loại, những người đang thiếu cả những nhu cầu căn bản, rất bức thiết.
Ở Tiệc Ḷng Mến, không có chuyện phân biệt ai là phú hộ/đại gia, ai là La-za-rô nghèo chực chầu cơm bánh, nơi khung cửa. Người dự Tiệc Nước Trời vẫn chung vui sẻ san đồng đều cùng một thức ăn. Thức ăn Ngài nuôi dưỡng t́nh thương yêu ngút ngàn, đầy cảm kích. Thức ăn của Vương Quốc Nước Trời san sẻ cho hết mọi người, không phân biệt ai hăng say lao động, giỏi dang, ai lười biếng, ù lỳ. Tất cả cùng lo lắng cho nhau. Tất cả đỡ đần giùm giúp lẫn nhau.
Lạ thay, nơi tiệc Ḷng Mến, người túng thiếu nghèo hèn cảm thấy hài ḷng hơn kẻ giàu sang. Chẳng thế mà, có người tự hỏi: ở Vương Quốc Nước Trời, ai đích thực là đại gia/phú hộ? Ai giàu sang? Ai vừa giàu ḷng, lại vừa sang?
Dự tiệc T́nh Thương hôm nay, ta nhớ lời cảnh báo của Đức Chúa. Cảnh báo về những lăng quên trước lời kêu gào ới gọi, từ những La-za-rô thời đại đang mong ngóng từng miếng cơm, tấm bánh ở cửa hàng, nơi phố chợ. Cảnh báo, để ta chớ làm ngơ cảnh người đồng loại đang chầu chực, ở đâu đây. Không làm ngơ, nhưng nhất quyết ra tay giúp đỡ. Thêm vào đó, Ngài c̣n cảnh cáo về cảnh xa hoa của những đại gia/phú hộ, luôn hưởng thụ.
Luôn đề cao cảnh giác mọi mâu thuẫn giàu/nghèo, tích cực/tiêu cực, ta hân hoan giăi bày ḷng mến với mọi người, để rồi cùng nhau hát lên lời ca bừng sáng:
Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi
Mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi
Người thương gia lợi tức
Người công nhân ấm no
Thoát ly đời gian lao nghèo khó:
á a a à, nhắp chén đầy vơi, chúc người người vui
á a a à, muôn ḷng xao xuyến duyên đời. (Phạm Đ́nh Chương – Ly rượu Mừng)
Rượu hân hoan, mừng mọi người. Mừng người nghệ sĩ, đại gia. Cả anh công nhân, lẫn La-za-rô nghèo đang chầu chực, nơi cửa. Những La-za-rô hôm nay, không đ̣i trả lại yêu thương nữa. V́ có được niềm tin yêu người đồng loại. Tin và yêu rất muôn thưở. Rất “vô cùng bất tuyệt”.
Lm Phan Đỗ Thục Linh
Mai Tá từ Úc diễn dịch.